Zdalny odczyt z liczników poprzez sieć telefonii komórkowej (ioT) - LTE cat.1,NB-IoT,LTE-M

Dynamiczny rozwój technologii komunikacyjnych umożliwił automatyzację procesów pomiarowych w sektorach energetycznym, wodociągowym i gazowniczym. Jednym z najbardziej uniwersalnych rozwiązań jest zdalny odczyt liczników (AMI – Advanced Metering Infrastructure) realizowany poprzez sieć telefonii komórkowej GSM. Tego typu infrastruktura pozwala na niezawodną transmisję danych z wielu punktów pomiarowych.
Poniższa biblioteka dotyczy tematu zdalnego odczytu liczników energii, opartego na sieci komórkowej LTE cat.1/NB-IoT/LTE-M, który całkowicie eliminuje konieczność ręcznego odczytu wskazań na miejscu. Dzięki zastosowaniu zewnętrznych anten, profesjonalnych rozgałęźników, możliwe jest połączenie wielu liczników energii w jednej instalacji i przekazywanie danych pomiarowych bezpośrednio do centralnego systemu operatora lub zarządzającego budynkiem. Rozwiązanie to zapewnia większą niezawodność, efektywność i oszczędność czasu, a także ułatwia zarządzanie zużyciem energii w budynkach wielorodzinnych lub obiektach wielolokalowych.
Spis treści:
Trochę teorii
System zdalnego odczytu z liczników oparty na GSM składa się z trzech zasadniczych warstw:
  • Warstwa pomiarowa – obejmuje liczniki energii, wody lub gazu wyposażone w moduły komunikacyjne (np. GSM, GPRS, LTE-M). Moduły te umożliwiają bezpośrednią transmisję danych lub współpracę z koncentratorem lokalnym.
  • Warstwa agregacji (rozgałęźniki GSM) – w miejscach o dużym zagęszczeniu liczników stosuje się urządzenia pośredniczące, tzw. rozgałęźniki lub koncentratory GSM. Zbierają one dane z wielu liczników (np. przez RS-485, M-Bus lub Modbus) i przekazują je dalej jednym kanałem GSM do centralnego systemu.
  • Warstwa komunikacyjna i centralna – dane z rozgałęźników przesyłane są do serwera operatora systemu za pomocą sieci GSM. Następnie są zapisywane w bazie danych i udostępniane systemom billingowym lub zarządzania energią.
LTE cat.1, NB-IoT oraz LTE-M to trzy technologie komunikacji komórkowej stworzone z myślą o urządzeniach Internetu Rzeczy, jednak różniące się możliwościami, przepustowością i zastosowaniami. LTE cat.1 to rozwiązanie oferujące największą przepustowość spośród trzech wymienionych technologii, pozwalające na transmisję danych z umiarkowaną prędkością oraz obsługę bardziej zaawansowanych urządzeń, takich jak liczniki energii, sterowniki czy systemy monitoringu, które wymagają stabilnego i stosunkowo szybkiego połączenia. NB-IoT (Narrowband IoT) działa w wąskim paśmie, zużywa bardzo mało energii i pozwala na komunikację urządzeń o niewielkich wymaganiach transmisyjnych, ale działających przez wiele lat na jednej baterii — idealnie sprawdza się w czujnikach, licznikach mediów oraz systemach telemetrycznych. LTE-M (LTE cat. M1) stanowi rozwiązanie pośrednie, łącząc niskie zużycie energii z większą mobilnością i możliwością obsługi bardziej złożonych aplikacji niż NB-IoT, dzięki czemu dobrze nadaje się do systemów śledzenia, urządzeń noszonych czy elementów automatyki budynkowej.
W celu ograniczenia kosztów i poprawy jakości sygnału stosuje się układ, w którym kilka liczników za pomocą rozgałęźników GSM jest podłączonych do jednej anteny zewnętrznej o wysokim zysku energetycznym. Rozwiązanie to pozwala na stabilną komunikację w miejscach o słabym zasięgu i minimalizuje liczbę punktów serwisowych. Antena pełni rolę centralnego punktu transmisji, a rozgałęźniki przesyłają do niej dane przewodowo, np. poprzez kable koncentryczne lub skrętkę ekranowaną.
Elementy infrastruktury zdalnego odczytu GSM
Prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie infrastruktury komunikacyjnej w systemach zdalnego odczytu liczników ma kluczowe znaczenie dla niezawodności transmisji danych. Do podstawowych elementów fizycznych należą anteny, rozgałęźniki GSM, kable koncentryczne oraz złącza antenowe. Każdy z nich pełni istotną rolę w zapewnieniu stabilnego połączenia z siecią operatora komórkowego.
Anteny
Antena stanowi podstawowy element toru radiowego. Jej zadaniem jest odbiór i emisja fal elektromagnetycznych w paśmie pracy urządzeń - najczęściej 900 MHz, 1800 MHz, 2100 MHz. W systemach zdalnego odczytu stosuje się najczęściej:
  • anteny dookólne – zapewniające propagację sygnału w promieniu 360°, używane m.in. dla urządzeń wolnostojących, np. bankomatów, zewnętrznych skrzynek elektrycznych (WLZ), wodomierzy w studzienkach
  • anteny kierunkowe – stosowane w miejscach o słabym zasięgu lub dużym tłumieniu sygnału, np. w piwnicach i stacjach transformatorowych
  • anteny zewnętrzne (o dużym zysku)– montowane na dachach lub masztach, podłączone do kilku urządzeń za pomocą rozgałęźników
Kluczowe parametry anten to zysk energetyczny (dBi), pasmo pracy, polaryzacja (pionowa w Polsce) oraz odporność na warunki atmosferyczne.
Antena GSM 20-elementowa ATK-20/800-980 MHz
Antena kierunkowa o dużym zysku, najczęściej instalowana na dachu - ATK-20 A7025
Antena TRANS-DATA LTE KYZ 7,5/8/10
Antena szerokopasmowa – najbardziej uniwersalna dla jednego licznika - Trans-Data LTE KYZ7,5/8/10 A741031
Antena TRANS-DATA LTE KPV 7/10
Antena panelowa – idealna tam, gdzie antena nie ma rzucać się w oczy - Trans-Data LTE KPV 7/10 A741021

Antena TRANS-DATA 5G DZ7
Antena dookólna – do montażu w obiektach wolnostojących - Trans-Data 5G DZ7 A741009
Antena TRANS-DATA 5G DZ5  (617~960, 1695~2700, 3300-7200 MHz)
Antena dookólna – do montażu bezpośrednio na obudowie urządzenia/skrzynki - Trans-Data 5G DZ5 A741011
Rozgałęźniki i odgałęźniki
Rozgałęźnik GSM pełni funkcję urządzenia pośredniczącego między licznikami a siecią komórkową. Moduły GSM z liczników podłączone są do rozgałęźników GSM, które podłączone są do anteny zewnętrznej. Typowy rozgałęźnik charakteryzuje się:
  • różną liczbą wyjść
  • pasmem pracy (rozgałęźniki muszą pracować od 800- 2200 MHz)
  • tłumieniem sygnału
Urządzenia te mogą być montowane w szafkach pomiarowych lub w rozdzielniach energetycznych. Przy większej liczbie jednostek można je łączyć w kaskadę lub równolegle, współdzieląc jedną antenę i tor radiowy.
Rozgałęźniki
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA dwudrożny 800-2500 MHz
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA dwudrożny 800-2500 MHz A6812
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA trójdrożny 800-2500 MHz
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA trójdrożny 800-2500 MHz A6813
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2500 MHz
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2500 MHz A6814
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE/5G TRANS-DATA ośmiodrożny 670-3800 MHz
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE/5G TRANS-DATA ośmiodrożny 670-3800 MHz A6818
Odgałęźniki
Odgałęźnik TRANS-DATA GSM/DSC/UMTS/LTE 2,2/5 dB
Odgałęźnik TRANS-DATA GSM/DSC/UMTS/LTE 1,3/8 dB A6824
Odgałęźnik TRANS-DATA GSM/DSC/UMTS/LTE 1/12 dB A6826
Kable
Kabel koncentryczny służy do połączenia anteny z rozgałęźnikiem lub modemem GSM. Składa się z przewodu wewnętrznego, izolatora dielektrycznego, oplotu ekranującego i zewnętrznej powłoki ochronnej. Dobór kabla zależy od:
  • długości toru (im dłuższy, tym większe tłumienie sygnału)
  • częstotliwości pracy (wyższe pasma wymagają lepszej jakości ekranu)
  • warunków środowiskowych (UV, wilgoć, temperatura)
Zaleca się stosowanie kabli o możliwie małej długości i wysokiej jakości ekranowania, aby uniknąć strat sygnału w torze radiowym.
Przewód koncentryczny 50 Om Tri-Lan 240 PVC Eca 1,4/3,8/6,1 [100 m]
Przewód koncentryczny 50 Om Tri-Lan 240 PVC Eca 1,4/3,8/6,1 E1172_100
Przewód koncentryczny 50 Om Tri-Lan 240 PE Fca 1,4/3,8/6,1 [100 m]
Przewód koncentryczny 50 Om Tri-Lan 240 PE Fca 1,4/3,8/6,1 E1171_100
Przewód koncentryczny 50 Om Tri-Lan 400 WLL PE Fca 2,7/7,2/10,3 [100 m]
Przewód koncentryczny 50 Om Tri-Lan 400 WLL PE Fca 2,7/7,2/10,3 E1173_100
Konektory
Złącza zapewniają mechaniczne połączenie między kablem koncentrycznym a urządzeniem lub anteną. W systemach GSM stosuje się najczęściej złącza typu:
  • SMA – w małych modułach GSM, routerach LTE
  • N – w instalacjach zewnętrznych i profesjonalnych
  • FME lub TNC – w urządzeniach przemysłowych i pojazdowych


Złącza powinny być dobrej jakości, odporne na korozję. Niedopuszczalne są luźne lub niedokręcone połączenia, które powodują duże tłumienie sygnału i błędy transmisji.
Wtyk N do 6 GHz na przewód Tri-Lan 240/H-155 E84130
Wtyk SMA zaciskany na przewód H-155 złoconyE84544
Wtyk TNC do 6 GHz na przewód Tri-Lan 240/H-155 E84140
Gniazdo zaciskane FME do 6 GHz na Tri-Lan 240/H-155 E84165
Mierniki sygnału
Miernik GSM jest kluczowym narzędziem diagnostycznym stosowanym podczas instalacji i utrzymania infrastruktury zdalnego odczytu liczników. Umożliwia precyzyjne określenie parametrów jakości sygnału sieci komórkowej w miejscu montażu anteny lub rozgałęźnika GSM, co pozwala na optymalne dobranie elementów systemu i zapewnienie stabilnej transmisji danych. Podstawowym zadaniem miernika GSM jest pomiar siły i jakości sygnału radiowego w paśmie pracy modułów komunikacyjnych (GSM 900, 1800, LTE 800/1800). Urządzenie to pozwala instalatorowi:
  • sprawdzić poziom sygnału RSSI (Received Signal Strength Indicator)
  • ocenić parametry jakości transmisji, takie jak BER (Bit Error Rate) lub SINR (Signal to Interference plus Noise Ratio)
  • wykryć najbliższe stacje bazowe (BTS) i określić ich identyfikatory (CID, LAC)
  • wybrać optymalne miejsce montażu anteny lub kierunek jej ustawienia
  • monitorować stabilność połączenia w czasie
Dedykowany miernik sygnału NB-IoT / CAT-M /LTE cat.1 / GSM N7057 do instalacji, pomiarów i optymalizacji sieci IoT. Urządzenie łączy się z siecią operatora poprzez kartę SIM i mierzy poziomy parametrów radiowych w wybranym miejscu. Wyniki są przedstawiane na czytelnym wyświetlaczu i mogą być wykorzystane do oceny jakości sygnału tam, gdzie mają być instalowane urządzenia IoT.

Miernik sieci IoT - NB-IoT, CAT-M, CAT-1, GSM
Miernik sieci IoT - NB-IoT, CAT-M, CAT-1, GSM N7057
Maszty balastowe
Maszt balastowy bezinwazyjny to konstrukcja wsporcza przeznaczona do montażu anten zewnętrznych na dachach budynków, w miejscach, gdzie nie można ingerować w poszycie lub konstrukcję obiektu. Stosuje się go powszechnie w systemach zdalnego odczytu liczników opartych na komunikacji GSM, gdzie istotne jest uzyskanie stabilnego sygnału bez konieczności trwałego montażu. Zalety rozwiązania bezinwazyjnego:
  • brak ingerencji w konstrukcję budynku – nie wymaga wiercenia otworów, kotwienia ani naruszania izolacji dachowej
  • łatwość montażu i demontażu – maszt można zainstalować w ciągu kilkudziesięciu minut i przenieść w razie potrzeby w inne miejsce
  • mobilność i elastyczność – idealny dla tymczasowych instalacji, testów zasięgu lub rozwiązań pilotażowych
  • bezpieczeństwo eksploatacji – dzięki zastosowaniu odpowiedniego balastu i niskiego środka ciężkości, konstrukcja jest odporna na wiatr i drgania
  • zgodność z przepisami budowlanymi – w wielu przypadkach montaż nie wymaga pozwolenia, jeśli nie przekracza dopuszczalnej wysokości i obciążenia dachu
Maszt balastowy bezinwazyjny ZB-500/38+RAM2/415*265 z regulacją kąta nachylenia masztu względem podłoża E8747
Maszt balastowy bezinwazyjny ZB-1000/38+RAM2/415*265 E8746
Maszt balastowy bezinwazyjny ZB-1500/38+RAM4/415*265 E8745
Biblioteka elementów DWG dla projektantów systemów GSM
W celu ułatwienia procesu projektowania oraz standaryzacji dokumentacji technicznej udostępniamy bibliotekę elementów DWG przeznaczoną dla projektantów systemów zdalnego odczytu liczników i infrastruktury GSM. Zestaw plików zawiera kompletne modele 2D najczęściej stosowanych komponentów instalacyjnych, opracowane w formacie kompatybilnym z programami AutoCAD, BricsCAD, ZWCAD i innymi platformami CAD.

Rozgałęźniki
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA dwudrożny 800-2500 MHz A6812
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA trójdrożny 800-2500 MHz A6813
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2500 MHz A6814
Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE/5G TRANS-DATA ośmiodrożny 670-3800 MHz A6818
Odgałęźniki
Odgałęźnik TRANS-DATA GSM/DSC/UMTS/LTE 2,2/5 dBA6822
Odgałęźnik TRANS-DATA GSM/DSC/UMTS/LTE 1,3/8 dB A6824
Odgałęźnik TRANS-DATA GSM/DSC/UMTS/LTE 1/12 dB A6826
Akcesoria
Ochronnik przeciwprzepięciowy TRANS-DATA 900-2500 MHzA6815

Schematy instalacji
Schemat przedstawia kompletny układ podłączenia liczników energii elektrycznej do sieci LTE, umożliwiający zdalny odczyt danych pomiarowych. Zewnętrzna antena LTE A741031 odpowiada za odbiór i nadawanie sygnału LTE oraz zapewnienie stabilnego połączenia z siecią komórkową. Sygnał z anteny doprowadzony jest do rozgałęźnika A6812 przewodem koncentrycznym. Element ten pełni funkcję urządzenia pośredniczącego – odbiera sygnał z anteny a następnie przekazuje dalej do dwóch niezależnych gałęzi instalacji. Z modułu A6812 sygnał prowadzony jest do dwóch rozgałęźników A6814. Każdy z nich obsługuje grupę czterech liczników energii elektrycznej. Cały układ tworzy spójny system komunikacyjny, w którym jedna antena LTE zapewnia łączność Dzięki takiej konfiguracji wszystkie liczniki mogą wysłać dane zdalnie, a dane pomiarowe przesyłane są niezawodnie do operatora lub systemu zarządzającego energią.

Schemat przedstawia rozbudowany układ podłączenia liczników energii elektrycznej do sieci LTE, umożliwiający scentralizowany i zdalny odczyt danych pomiarowych z wielu punktów. Zewnętrzna antena (pasmo 900 MHz) A7025 odpowiada za odbiór i nadawanie sygnału LTE oraz zapewnienie stabilnego połączenia z siecią komórkową nawet przy dużej liczbie podłączonych urządzeń. Odbierany przez antenę sygnał jest przesyłany przewodem koncentrycznym do pierwszego odgałęźnika A6826. Z odgałęźnika A6826 sygnał kierowany jest kolejno do dwóch dalszych odgałęźników A6824 oraz A6822, które stanowią kolejne punkty dystrybucyjne w instalacji. Każdy z nich przekazuje sygnał do jednego rozgałęźnika A6818. Moduły A6818 pełnią kluczową rolę w systemie – rozdzielają otrzymany sygnał komunikacyjny na wiele wyjść prowadzących bezpośrednio do liczników energii elektrycznej. Każdy moduł A6818 obsługuje zestaw kilkunastu liczników, umożliwiając im równoległe działanie w ramach jednej sieci transmisyjnej. Dzięki temu wszystkie liczniki mogą przesyłać informacje o zużyciu energii do systemu operatora.

0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 0000666 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA dwudrożny 800-2600 MHzA6812 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA dwudrożny 800-2600 MHzA6812 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Rozgałęźnik GSM/DCS/3G/LTE TRANS-DATA czterodrożny 800-2600 MHzA6814 Antena GSM 20-elementowa ATK-20/800-980 MHzA7025 Antena GSM 20-elementowa ATK-20/800-980 MHzA7025

Schemat przedstawia układ komunikacyjny dla dwóch klatek schodowych w budynku wielorodzinnym, umożliwiający zdalny odczyt danych pomiarowych z liczników energii elektrycznej za pośrednictwem sieci LTE. Każda z klatek posiada własną, zewnętrzną antenę kierunkową LTE typu A7025, odpowiedzialną za odbiór oraz nadawanie sygnału LTE do sieci operatora. Dzięki takiemu rozwiązaniu każda klatka funkcjonuje jako niezależny segment komunikacyjny, co zwiększa stabilność i niezawodność transmisji danych. Sygnał odebrany przez antenę jest prowadzony przewodem koncentrycznym do rozgałęźnika A6812 znajdującego się u podstawy instalacji w każdej klatce. Rozgałęźnik A6812 rozdziela go do kolejnych elementów systemu. Z rozgałęźnika sygnał kierowany jest do szeregu modułów A6814, rozmieszczonych pionowo wzdłuż ciągów licznikowych. Każdy moduł A6814 odpowiada za dystrybucję sygnału do zestawu liczników i umożliwia ich równoległe połączenie w ramach jednej infrastruktury komunikacyjnej. W każdej klatce zastosowano wielostopniowy układ rozdzielaczy A6814, z których każdy obsługuje grupę kilku liczników energii elektrycznej. Moduły te zapewniają podział sygnału na poszczególne liczniki, co pozwala na niezależną i stabilną komunikację każdego urządzenia z systemem nadrzędnym. Taka struktura umożliwia efektywne skalowanie instalacji – każdy moduł A6814 podłączony jest do kolejnego, tworząc kaskadowy układ rozgałęzień, który obsługuje wszystkie liczniki znajdujące się w jednej klatce.