Sztuka przez pryzmat anten...

Myślicie pewnie że to maszt anteny nadajnika średniofalowego. Jednego z tych, które niedługo trzeba będzie rozmontowywać, bo nikt nie słucha radia w tym zakresie. Nic bardziej mylnego. To prawdziwa sztuka przez duże "S". Ta trzydziestometrowa rzeźba wybitnego współczesnego rzeźbiarza Kennetha Snelsona zatytułowana "Needle Tower II" z 1969 roku a więc z II połowy zeszłego stulecia znajduje się parku rzeźb zlokalizowanym na terenie Kroeller_Mueller Museum w holenderskim mieście Otterlo. Ten amerykański twórca za podstawę inspiracji swych działań artystycznych bierze bryły geometryczne i związki zachodzące pomiędzy ich krawędziami. Elementy konstrukcji jego przestrzennych rzeźb łączone są za pomocą stalowych linek. Niebywałe jest również, że uzyskał on patenty między innymi z dziedziny budowy atomu.

Nie. To nie jest przygotowanie do startu rakiety Apollo 13 na przylądku Canaveral na Florydzie. To maszt anteny na Górze Sv. Jure na Chorwacji, którego nowoczesna konstrukcja świetnie kontrastuje z otaczającymi ją skałami. Góra ma wysokość 1762m n.p.m. i co ciekawe, można na nią wjechać samochodem - coś dla zmotoryzowanych miłośników gór. Roztacza się stamtąd piękny widok, ale niestety nie pasujący do ram tematycznyh naszej Galerii. Fot. Wojciech Kocot.

Na tym zdjęciu trudno doszukać się anten. Tak mieszkańcy budynku przy Carrer de L'Escorial 164 w Barcelonie protestują przeciwko paskudzeniu krajobrazu i zamiast anten na swoich balkonach wywiesili napisy:"ANTENAS NO". Widać to wyraźnie na powiększeniu zdjęcia. Jeden z nich co prawda się wyłamał, napisu nie wywiesił ale pewnie protest też popiera, bo Katalończycy to ludzie ceniący piękno.

Gdyby wybitny architekt hiszpański Antonio Gaudi (1852-1926) - twórca m. in. słynnego kościoła Sagrada Familia w Barcelonie wiedział, że tak po kilkudziesięciu latach od jego tragicznej śmierci będzie wyglądał widok z dachu zaprojektowanego przezeń domu - Casa Mila (zwanego "La Predrera" czyli kamieniołom) w Barcelonie - pewnie przewróciłby się w grobie. Naszym jednak zdaniem ten maszt anteny do telefonii komórkowej poprzez kontrast wydobywa całe piękno tego modernistycznego komina.

Toledo to miasto, do którego przybył w 1577r wybitny malarz Domenikos Theotokopulos (1541-1614) zwany El Greco, jako że urodził się na Krecie. Oczarowany jego urokiem pozostał tu aż do śmierci. Często malował on swoje miasto i te jego pejzaże weszły na stałe do podręczników historii sztuki. Jak wyglądałyby jego obrazy gdyby przyszło mu żyć dzisiaj? Oto widok jaki rozpościera się z placyku przed Museo de Santa Cruz, w którym znajduje się kilkanaście jego obrazów.

Grupa ekspertów z krakowskiego oddziału Pracowni Konserwacji Zabytków przeprowadzając rutynowe prace polegające na czyszczeniu obrazów z muzeum Czartoryskich odkryła przemalówki w jedynym obrazie Leonarda da Vinci w polskich zbiorach. Jak wiadomo ten geniusz renesansu wynalazł rower, helikopter, a nawet łódź podwodną. Teraz okazuje się, że historia anteniarstwa ma nowego ojca i jest o kilkaset lat dłuższa niż dotychczas sądzono. Na komisji historyków sztuki zapadła jednak decyzja o zamalowaniu z powrotem obrazu, aby wyglądał tak, jak przed czyszczeniem. Gdyby tego nie zrobiono koszty zmiany nazwy obrazu na "Dama z anteną" we wszystkich przewodnikach przerosłyby budżet Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nam udało się zrobić to unikalne zdjęcie w czasie konserwacji.

Tutaj widzimy anteny rozgłośni watykańskiej widziane z kopuły Bazyliki Św. Piotra w Rzymie. Nieczęsto możemy popatrzeć na tak wysoki maszt z góry. Zwłaszcza, że punkt widokowy zaprojektował sam Michał Anioł Buonarroti. Na maszcie zamontowano tyle anten, że wyglądają mechato jak rozciągnięty dmuchawiec. Dmuchawiec zaś jest symbolem tego co nietrwałe, przemijające. Czy martwa natura z anteną byłaby ciekawym pomysłem na obraz typu "vanitas" jakiegoś mistrza holenderskiego?

Te ciemne chmury często widoczne nad Londynem dodają powagi antenom z zacumowanego na Tamizie nieopodal Tower Bridge krążownika HMS Belfast. Wsławił się on tym, że brał udział w zatopieniu niemieckiego krążownika Sharnhorst w 1943r. Czy artyści konstruktywistyczni mogliby wymyślić coś tak dziwacznego?

A czy ta kompozycja napotkana na jednym z zajazdów na Słowacji nie przypomina działa laserowego z Gwiezdnych Wojen IV? Przy odrobinie dobrej woli mrużąc oko można byłoby taki obrazek wziąć za kwiatek namalowany przez jakiegoś abstrakcjonistę. Gdyby żył dzisiaj amerykański rzeźbiarz Alexander Calder (1898-1976) powiesiłby na końcu tej anteny po prawej stronie jakiś drobny przedmiot i sprzedałby to jako rzeźbę za milion dolców. Kupiłaby to MoMa - link na dole.

Oto Neptun z manierystycznej fontanny Bartolomea Ammanatiego (1511-1592) z 1575 roku ustawiony na Piazza della Signoria we Florencji dla upamiętnienia morskich zwycięstw Toskanii. Czy nie wygląda łagodniej gdy fotograf przyprawił mu... Zobaczycie sami jak klikniecie na to zdjęcie.

Te synfazowo połączone anteny kierunkowe stanowią doskonały kontrast dla starych kominów na jednym z dachów w okolicach Neapolu. A wszystko to oświetlone wspaniałym zachodzącym słońcem, które tak świeci tylko w Italii. Gdyby Tycjan żył dzisiaj to z pewnością użyłby tego obrazka jako fragmentu tła dla swych obrazów. I znów nasuwa się refleksja porównania tego co stałe z tym, co przemijające. Za kilka lat tych anten już tam nie będzie (wchodzi TV cyfrowa) a kominy jak były tak i będą.

Teraz coś dla miłośników zimowych krajobrazów. To maszt nadajnika na Czantorii. Zasnuty przez mgłę chociaż niewielkiej mocy robi wrażenie górując nad okolicą Ustronia. Mnie przypomina się scena z powrotu z polowania Pietera Bruegela Starszego. Jeśli jej nie pamiętacie, to będąc kiedyś w Wiedniu zaglądnijcie do Kunsthistorishes Museum. W dzisiejszych czasach ten wspaniały szesnastowieczny malarz flamandzki zamiast malować chłopów gaszących pożar komina umieściłby na obrazie speców poprawiających dopasowanie anteny.

A na koniec autoportret Waszego "galernika". Drewno lipowe politurowane + drut aluminiowy anodowany. Sygnowany Petrus 2000. Zbiory prywatne.