PL
EN
CZ
DE
IE
HU
PT
RO
SK
ES
Czym jest cyfrowe radio?
Cyfrowe radio to technika pozwalająca na nadawanie programów radiowych w postaci sygnału cyfrowego. Podobnie jak w przypadku cyfrowej naziemnej telewizji DVB-T, która zastąpiła stosowany przez lata sygnał analogowy – cyfrowe radio w stosunku do tradycyjnego radia FM oferuje szereg korzyści zarówno dla nadawców, jak i odbiorców.
Zalety radia cyfrowego
- lepsza jakość dźwięku - w szczególności brak szumów
- możliwość odbioru w ruchu – brak problemu nawet przy dużych prędkościach
- pojawienie się w eterze nowych nadawców (wykorzystanie szerszego pasma, kilka stacji w jednym multipleksie)
- możliwość nadawania na całym obszarze kraju – obecnie taką możliwość mają jedynie cztery stacje Polskiego Radia, Radio Zet, RMF FM oraz Radio Maryja
- stosowanie sieci SFN (ang. Single Frequency Network) pozwala na wykorzystanie tej samej częstotliwości dla różnych miejsc emisji na pokrywających się częściowo obszarach bez ryzyka zakłóceń
- automatyczne skanowanie całego pasma i nadawanie nazw stacjom
- możliwość przesyłania do odbiorników dodatkowych treści, takich jak nazwy stacji, tytuły audycji oraz puszczanych utworów, jak również pełne teksty piosenek, okładki, slajdy związane z aktualną audycją czy informacje o warunkach panujących na drodze
- wstęp do radia hybrydowego łączącego informacje przesyłane drogą rozsiewczą oraz przez sieć Internet
Wady radia cyfrowego
- różnica w jakości w stosunku do nadawania analogowego może nie być odczuwalna na przeciętnego odbiorcy - wiele zależy od parametrów emisji przyjętych przez nadawców
- brak pomysłu oraz chętnych na zagospodarowanie częstotliwości z pasma zajmowanego przez radio analogowe
- konieczność zakupu nowych odbiorników – największy problem stanowić mogą domowe zestawy Hi-Fi, których nie da się doposażyć w odpowiednie przystawki; w tym względzie pozostaną więc one bezużyteczne
- brak regulacji unijnych dotyczących wdrażania cyfrowego radia (każdy kraj posiada dowolność w kwestii harmonogramu, standardu, a nawet samego faktu wdrożenia cyfrowych usług)
Częstotliwości
Na potrzeby emisji radia cyfrowego DAB+ w Europie przewidziano kanały w paśmie BIII (174 - 230 MHz) oraz w paśmie L (1452 - 1492 MHz). W Polsce zdecydowano się emisję w paśmie BIII/VHF. Przeczytaj o antenach DAB+.
Układ kanałów T-DAB w paśmie BIII – 8 kanałów o szerokości 7 MHz podzielonych na dodatkowe 4 „podkanały”. Każdy z nich zawierać może od kilku do kilkunastu programów stacji radiowych. Jeden z kanałów zarezerwowany jest dla telewizji naziemnej DVB-T.
Standard T-DAB+
T-DAB, czyli Terrestial Digital Audio Broadcast jest nazwą odnoszącą się do opracowanego przez ETSI standardu 300 401 charakteryzującego system dostarczania sygnału cyfrowego drogą rozsiewczą. Standard ten jest obecnie stosowany w większości krajów europejskich, które podjęły się tematu wdrażania cyfrowego radia. T-DAB+ to jego rozszerzona wersja bazująca na standardzie ETSI TS 102 563 i wybrana przez Polskę.
Kodowanie źródłowe sygnału fonii w systemie DAB oparto na standardzie MPEG-1 Audio Layer II, zdefiniowanym w międzynarodowej normie ISO/IEC 11172-3, podczas gdy w wersji DAB+ możliwe jest wykorzystanie kompresji HE-AAC (AAC+) umożliwiającej dwukrotne zmniejszenie przepływności strumienia audio przy zachowaniu jego pierwotnej jakości.
Kodowanie źródłowe sygnału fonii w systemie DAB oparto na standardzie MPEG-1 Audio Layer II, zdefiniowanym w międzynarodowej normie ISO/IEC 11172-3, podczas gdy w wersji DAB+ możliwe jest wykorzystanie kompresji HE-AAC (AAC+) umożliwiającej dwukrotne zmniejszenie przepływności strumienia audio przy zachowaniu jego pierwotnej jakości.
Maksymalna przepływność multipleksu DAB/DAB+ dla przyjętego w Polsce trybu transmisji wynosi 2432 kb/s, z których 2304 kb/s to Główny Kanał Usług (MSC – ang. Main Service Canal), 96 kb/s to Szybki Kanał Informacyjny (FIC – ang. Fast Information Canal). Pozostałe bity, jak również część bitów MSC przeznaczonych jest na potrzeby kodowania korekcyjnego.
W praktyce oznacza to, że w zależności od zastosowanego stopnia ochrony liczba programów radiowych w obrębie jednego multipleksu wahać się może od 6 do 13 dla strumieni audio o przepływności 128 kb/s oraz od 4 do 9 dla strumieni audio o przepływności 192 kb/s.
W praktyce oznacza to, że w zależności od zastosowanego stopnia ochrony liczba programów radiowych w obrębie jednego multipleksu wahać się może od 6 do 13 dla strumieni audio o przepływności 128 kb/s oraz od 4 do 9 dla strumieni audio o przepływności 192 kb/s.
Harmonogram wdrażania DAB+ w Polsce
Wykaz emisji testowych
W testowym multipleksie DAB+ nadawane są cztery ogólnopolskie programy Polskiego Radia - Jedynka, Dwójka, Trójka i Czwórka oraz cztery programy regionalne - Polskie Radio RDC, Radio Kielce, Radio Szczecin i Radio PiK.
| Obiekt | Częstotliwość [MHz] | Kanał | Moc ERP [kW] |
| Kielce / ul. Targowa | 180,064 | 5D | 1,2 |
| Szczecin / Kołowo | 225,648 | 12B | 10 |
| Toruń / ul. Moniuszki | 209,936 | 10A | 3 |
| Warszawa / PKiN | 190,64 | 7B | 2 |
Pozwolenie na emisje testowe dla nadajników w Szczecinie i Warszawie wygasa 31.10., natomiast dla nadajnika w Toruniu 30.08.2014 r.
Harmonogram emisji regularnych
Skład pierwszego emitowanego w Polsce multipleksu DAB+:
- 5 programów Polskiego Radia dostępnych analogowo: Jedynka, Dwójka, Trójka, Czwórka, Zagranica
- Polskie Radio 24
- Radio Rytm
- Radio Regionalne
- w dalszej perspektywie: Radio Eureka, Radio Retro, Radio Krasnal
| Etap | Data | Nadajniki |
| 1 - kolor pomarańczowy | 1.10.2013 | Warszawa |
| Katowice | ||
| 2 - kolor niebieski | 1.05.2014 | Gdańsk |
| Kielce | ||
| Kraków | ||
| Szczecin | ||
| Wrocław | ||
| 3 - kolor zielony | 1.10.2014 | Łódź |
| Opole | ||
| Poznań | ||
| 4 - kolor różowy | 1.01.2015 | Bydgoszcz |
| Koszalin | ||
| Zielona Góra | ||
| 5 - kolor żółty | 1.04.2015 | Białystok |
| Lublin | ||
| Rzeszów |
Anteny służące do odbioru analogowego radia FM nie są w stanie odebrać radia DAB+. Oczywiście problemem jest tutaj inny zakres częstotliwości. Do odbioru cyfrowego radia działającego w paśmie BIII/VHF posłużyć mogą anteny przeznaczone do odbioru programów telewizji naziemnej w tym paśmie. Ponieważ jednak DAB+ emitowany jest w polaryzacji pionowej V - w zdecydowanej większości przypadków anteny te należy obrócić o 90 stopni.
Dostępne w ofercie anteny DAB+:
Jako przewody antenowe stosować należy wysoko ekranowe przewody koncentryczne 75Ω.
Oferta odbiorników DAB/DAB+ jest ciągle poszerzana. W przeciwieństwie do odbiorników radia analogowego, które wyposażane były i są niemal wyłącznie w złącza IEC typu męskiego, odbiorniki cyfrowe posiadać mogą złącza IEC lub F. Niezależnie od posiadanego typu złącza w odbiorniku, dobrym rozwiązaniem będzie jeden z wtyków marki Cabelcon. Złącza te cechuje przede wszystkim wysoka skuteczność ekranowania oraz sposób montażu - efekt działania złącza kompresyjnego dostępny jest bez żadnych specjalistycznych narzędzi.
 Wtyk prosty IEC Cabelcon
E3002 |  Wtyk kątowy IEC Cabelcon
E3001 |
Wtyk F Cabelcon samokompresyjny
E80410
E80410
Sumowanie sygnału radia cyfrowego DAB+ z innymi sygnałami (radio analogowe FM, naziemna telewizja cyfrowa DVB-T) może być realizowane za pomocą zwrotnicy wyposażonej w pasmowe wejście BIII/VHF (174-230 MHz). Zwrotnice dobrać należy odpowiednio do posiadanych pozostałych anten.
