MÓJ KOSZYK
Mój koszyk jest pusty
Monitoring
Wiadomości podstawowe
Urządzenia przełączające i przetwarzające obraz
 
Podstawową rolą tych urządzeń jest umożliwienie monitoringu z użyciem więcej niż jednej kamery. Pozwalają one na dołączenie do jednego monitora i magnetowidu kilku kamer. Należy pamiętać, iż ceną za to jest pogorszenie dozoru.
Występują następujące grupy tych urządzeń: zmieniacze i quady (dzielniki) oraz rejestratory (DVR) i matryce wideo.
W nowych instalacjach urządzenia te (dzielniki i zmieniacze) coraz częściej pełnia rolę uzupełniającą. Spowodowane jest to gwałtownym spadkiem cen urządzeń do rejestracji cyfrowej, które oferują wszystkie funkcje związane z przełączaniem i przetwarzaniem obrazu.
Zmieniacz
Zmieniacz (zwany też przełącznikiem) jest urządzeniem pozwalającym na dołączanie w określonym czasie sygnału jednej wybranej kamery do wyjścia monitorowego. Dołączanie jest realizowane w sposób ręczny, po naciśnięciu przycisku skojarzonego z daną kamerą, albo automatycznie. Każdy zmieniacz pozwala na ustawienie czasu, po którym zostaje dołączona kolejna kamera, przeważnie ten czas można zmieniać od 0,5 s do 20 s. Można także zaprogramować skomplikowane sekwencje przełączania łącznie wyświetlaniem numeru lub nazwy kamery. Jeszcze bardziej rozbudowane przełączniki posiadają wbudowany układ detekcji ruchu z kamer.
W przypadku, jeśli któreś wejście nie jest używane, można włączyć pomijanie tego wejścia do wyświetlania.
Zazwyczaj zmieniacz posiada od kilku do kilkunastu wejść (najczęściej spotykane są o 2, 4, 8, 12 i 16 wejściach) i jedno lub dwa wyjścia do podłączenia monitora. Drugie wyjście służy zazwyczaj do podłączenia dodatkowego monitora, celem obserwacji obrazu z jednej wybranej kamery. Podobnie jak monitory, zmieniacze mogą posiadać tzw. przelot, czyli dodatkowe wyjścia. Wtedy każde wejście ma skojarzone ze sobą wyjście, na którym obecny jest ten sam sygnał.
Niektóre zmieniacze są wyposażone w wejścia i wyjście alarmowe, które są zgodne ze standardem stosowanym w centralkach alarmowych, czy w czujnikach podczerwieni. Zależnie od ilości kamer stosuje, się gniazdo D-Sub 25 lub D-Sub 9. Na wejście alarmowe można dołączyć np. czujkę ruchu, wtedy pojawienie się ruchu wymusi na zmieniaczu natychmiastowe przełączenie na kamerę skojarzona z danym wejściem alarmowym. Dodatkowo na wyjściu alarmowym pojawia się sygnał, który można wykorzystać do włączenia alarmu. Zaletą zmieniacza jest cena, ze względu na to, iż jest to zwykły przełącznik elektroniczny, jest ona zazwyczaj najniższa w tej grupie urządzeń.
Zmieniacz 4-wejściowy PPK-4 widok z przodu.
Quady
Quad, zwany także dzielnikiem, to urządzenie pozwalające na równoczesny podgląd obrazu z czterech kamer na jednym monitorze. Jeśli urządzenie pozwala na równoczesną obserwację większej ilości kamer to nazwa quad staje się niewłaściwa, lepiej wtedy stosować określenie dzielnik.
Aby uzyskać efekt równoczesnej obserwacji obrazów z kilku kamer niezbędna jest obróbka cyfrowa. Obraz jest digitalizowany, dokonywane jest jego zmniejszenie, np. poprzez wybranie, co drugiej linii i co drugiego punktu w linii. Następnie obrazy z poszczególnych kamer są łączone w jeden, który jest zamieniany na postać analogową. Typowo, stosowane jest przetwarzanie 8-bitowe, które w dzielniku czarno-białym pozwala otrzymać 256 poziomów szarości. Rozdzielczość może wynosić np. 1024x512 punktów dla całego ekranu. Stosowanie obróbki obrazu pogarsza jakość.
Należy zwrócić uwagę, iż są produkowane dzielniki czarno-białe oraz kolorowe. Dzielnik czarno-biały, po podłączeniu kamery kolorowej nie przeniesie informacji o kolorze. Dodatkowo kupując kolorowy dzielnik należy zwrócić uwagę, czy jest on przystosowany do systemu telewizji kolorowej obowiązującego w Europie, czyli PAL.
Zazwyczaj dzielniki maja 4 wejścia, przy czym istnieją dzielniki podwójne (8 wejść), gdzie za pomocą wspólnej klawiatury sterujemy równocześnie dwoma dzielnikami, a wyboru quada, którego obraz oglądamy na monitorze dokonujemy przełącznikiem. Warto pamiętać, że większość dzielników "na 8", w rzeczywistości pozwalają na równoczesny podgląd obrazów z 4 kamer. Oznacza to, że podgląd z 8 kamer realizowany jest na zmianę, najpierw pierwsze czwórka, potem druga. Spotykane są też dzielniki pozwalające na równoczesny podgląd z 8 kamer, lecz ich wadą jest dość wysoka cena. Poza tym w podziale na 8 rozróżnialność szczegółów jest niezadowalająca.

Dzielniki o większej liczbie wyświetlanych równocześnie obrazów niż 4 mają zazwyczaj zadanie jedynie umożliwić stwierdzenie ruchu w dane strefie.
Poza pracą w trybie równoczesnego podglądu, większość dzielników może pracować jako zmieniacz, przeważnie z możliwością dowolnego programowania sekwencji przełączającej. Wyższej klasy dzielniki posiadają wejścia i wyjścia alarmowe pełniące te same funkcje, co w zmieniaczach. Także i tu stosuje się złącza D-Sub 25 i D-Sub 9 lub proste listwy montażowe. Dzięki temu możliwe także jest sterowanie urządzeniami zewnętrznymi np. zapalenie światła w pomieszczeniach lub włączenie podświetlenia w podczerwieni.
Niektóre dzielniki posiadają wbudowany układ detekcji ruchu, co w pewnych systemach pozwala wyeliminować konieczność stosowania dodatkowych czujników alarmowych (ruchu, otwarcia drzwi). Dzięki temu możliwe także jest zapalenie światła w pomieszczeniach lub włączenie podświetlenia w podczerwieni.
Obecnie takie urządzenia jak: zmieniacze, czy dzielniki stosowane są najczęściej w końcówkach tych systemów, w których udostępnione mają być obrazy z kilku wybranych kamer. Poniżej, przykład takiego rozwiązania – zastosowanie: zmieniacza i dzielnika.
Cyfrowy rejestrator 9-kanałowy AVC776 WYPRZEDAŻZmieniacz obrazu 4 wejścia PPK-4Aktywny rozgałęźnik sygnału video  RV-2/4Monitor CCTV 21
Na schemacie przedstawiono trzy stanowiska oznaczone odpowiednio kolorami:
  • żółty – główne centrum nadzoru (obrazy rejestrowane z wszystkich kamer)
  • niebieski – podgląd i rejestracja z kilku kamer
  • szary – podgląd tylko kilku kamer.
Taki podział systemu na kilka mniejszych podsystemów pozwala na ograniczenie osobom nieuprawnionym dostępu do podglądu części kamer. Na stanowisku głównym mamy dostęp do wszystkich kamer i możemy zrobić praktycznie wszystko z systemem. Na stanowisku ochrony dostępna jest już tylko część kamer (dodatkowo rejestrowana na lokalnym rejestratorze). Z kolei na trzecim stanowisku mamy dostęp już tylko do kilku kamer, które wykorzystywane są tylko do podglądu. Zastosowanie praktyczne: Salon sprzedaży samochodów – strefa pomarańczowa (stanowisko właściciela/ człowieka odpowiedzialnego za system), strefa niebieska (stanowisko ochrony i strażników), strefa szara – podgląd dla klientów (np. prezentacja salonu i warsztatu).
Multiplexery
Obecnie multiplexery zostały wyparte przez rejestratory cyfrowe. W starszych instalacjach multiplexery były stosowane do obróbki sygnału przed zapisem na magnetowidach. Multiplexer łączy wszystkie cechy zmieniaczy i dzielników, przy czym rozbudowane funkcje przetwarzania obrazu pozwalają na szereg funkcji niedostępnych w omówionych poprzednio urządzeniach.
Do odtwarzania obrazu zapisanego przy użyciu multipleksera należy użyć go powtórnie. Wyświetlanie obrazu wprost na monitor dałoby efekt wyświetlania kolejnych klatek pochodzących z różnych kamer.
Natomiast rejestratory cyfrowe umożliwiają rejestrację i odtwarzanie na wbudowanym dysku twardym dodatkowo oferując znacznie więcej funkcji niż multiplexery. Ze względu na to, że rejestratory są najważniejszymi elementami nowoczesnych instalacji CCTV wymagają większej uwagi, dlatego poświęcony został tym urządzeniom osobny rozdział.
Matryce wideo
Matryca wideo jest połączeniem wszystkich dotychczas poznanych urządzeń obróbki i przełączania obrazu, tym samym możliwości matrycy w dziedzinie przełączania i obróbki sygnałów wizji są największe. Jest to urządzenie posiadające wiele wejść i wiele wyjść, pozwalające na łączenie dowolnego wejścia z dowolnym wyjściem. Podstawową zaletą matryc jest możliwość równoczesnej pracy kilku operatorów, z których każdy może oglądać obraz z każdej kamery, oczywiście w ramach przyznanych uprawnień. Matryce pracują w dużych systemach integruje telewizję przemysłową z innymi układami np. alarmem.