FB
MÓJ KOSZYK
Mój koszyk jest pusty

Dostosowanie instalacji antenowych
do nowego nadajnika w Warszawie
Biblioteka archiwalna.
Informacje w niej zawarte mogą być nieaktualne.
Luty 2010

W Warszawie działają dwa nadajniki pierwszy w Łazach k/Janek (Raszyn), drugi na PKiN. Oba nadajniki nadają taki sam zestaw programów, wykaz w tabelce poniżej.
TVP 1
TVP 2
TVP INFO
POLSAT
TVN
TV4
PULS
Raszyn
C11
C27
C51
C44
C35
C33
C41
PKiN
C10
C26
C21
C45
C34
C31
C23
Ponadto nadawane są:
- DVB-T dla obu nadajników nadawany jest na kanale 58 i obejmuje programy: TVP 1, TVP 2, TVP INFO/TVP Warszawa, Polsat, TVN, Czwórka, TV Puls, Polskie Radio Program 3
- DAB+ - kanał 7B (190,64 MHz) - 12 stacji radiowych, moc 2 kW (nadajnik testowy)
- DVB-H - kanał 37 - 4 kanały TV.

Odbiór kanałów analogowych. Głównym nadajnikiem dla Warszawy i rejonu Mazowsza jest nadajnik w Łazach (Raszyn), natomiast nadajnik na PKiN uzupełnia luki powstałe po jego przeniesieniu. Odbiorcami sygnału z PKiN są głównie mieszkańcy Śródmieścia, Woli, Bemowa, Żoliborza, Targówka, Białołęki i Grochowa. Są to rejony, w których odbiór z Łazów jest utrudniony lub zakłócony odbiciami. Możliwe jest, że są jeszcze inne rejony miasta, gdzie jest lepszy odbiór z PKiN niż z Łazów - wiąże się to z indywidualnymi warunkami odbioru.
Po ostatnich zmianach częstotliwości kanałów cyfrowych i remontach anten na PKiN sytuacja z odbiorem uległa pewnej stabilizacji. Według opinii klientów (instalatorów i odbiorców detalicznych) z prostych konstrukcji antenowych (odbiór za pomocą jednej anteny) najlepiej spisują się anteny: A2610 i A4015. Obie anteny można ustawiać tak na Łazy, jak i na PKiN. Po ocenie jakości odbioru możemy sami zdecydować który odbiór jest lepszy (po przestawieniu anteny pamiętajmy o przeprogramowaniu odbiornika TV).

Najlepsze efekty odbioru można uzyskać stosując anteny pasmowe i zwrotnice. W tym przypadku najlepiej spisują się anteny: na pasmo UHF A1911 lub A2670, do tego na pasmo VHF A0710 lub A0410 i do radia A0222 lub A0228. Do kompletu zwrotnica ZA-4M C0340.
W wielu instalacjach można napotkać problemy wynikające z funkcjonowania innych nadajników np. GSM 900MHz, DAB+ (190,40MHz). Problemy występują głównie w instalacjach ze wzmacniaczem antenowym. Jeżeli nie są to wzmacniacze wbudowane do anteny, lecz typu budynkowego to można sobie pomóc specjalnymi filtrami (dostępne w oddziale w Warszawie). Jeżeli na ekranie wszystkich lub wybranego kanału pojawiają się poziome jasne pasy o ostrych krawędziach to może być problem z nadajnikiem GSM 900 MHz. Jeżeli pojawiają gęste białe kropki, przesuwające się w poziomie (gruby gęsty śnieg) na tle dobrego obrazu, oznacza to zakłócenia od nadajnika radia cyfrowego DAB+.
W obecnej sytuacji dość dobrze spisuje się odbiór kanałów cyfrowych, wymagany jest odbiornik DVB-T MPEG-4 zewnętrzny lub wbudowany do telewizora. Wymagania dla odbioru cyfrowego są dużo mniejsze i nie występuje problem odbić. Do odbioru kanałów cyfrowych polecamy anteny zewnętrzne A1911 lub A2670. W miejscach, w których jest zły odbiór analogowy polecamy w miarę możliwości przejść na odbiór cyfrowy.

Przekaz sygnału DVB-T dla obu nadajników nadawany jest na kanale 58 i obejmuje programy: TVP 1, TVP 2, TVP INFO/TVP Warszawa, Polsat, TVN, Czwórka, TV Puls, Polskie Radio Program 3
Uwaga: Proponowane anteny nie gwarantują odbioru w każdej sytuacji i dany zestaw nie musi spełnić naszych wymagań w danym rejonie. Propagacja fal jest bardzo zmienna i wielokrotnie nieprzewidywalna w efektach, zalecana jest konsultacja z instalatorem.
Co na początku?

Dostosowanie instalacji do nowego nadajnika wymaga sprawdzenia wszystkich elementów. Instalacje kilkuletnie wymagają poprawienia połączeń, wymiany symetryzatorów, zwrotnic, wzmacniaczy. Podłączenia przewodów nie mogą być skorodowane. Kable antenowe po kilku latach na powietrzu powinny być wymienione, anteny skorodowane należy oczyścić lub wymienić. Krótko mówiąc: zanim zdecydujemy się na wymianę anten musimy sprawdzić całą instalację.

Przewód koncentryczny 75 Om TRISET-113 PE żelowany [1m]
Na zewnątrz należy stosować kable w osłonie PE (czarny kolor osłony) - są one w przeciwieństwie do kabli w osłonie PVC (biały kolor osłony) odporne na promieniowanie słoneczne. Osłona kabli PVC pęka, a dostająca się woda systematycznie pogarsza parametry kabla. Polecamy kabel Triset zewnętrzny, żelowany E1017_1 lub RG- 6 żelowany E1231_100.
Generalne wskazówki, jak dobrać anteny:

- klasycznym zestawem pozwalającym zapewnić najwyższej jakości odbiór jest zestaw dwóch oddzielnych anten typu Yagi połączonych zwrotnicą
- zawsze na pierwszym etapie dobrze jest kierować sie doborem lepszej anteny, ponieważ trudno wzmacniać zły sygnał
- anteny siatkowe sprawdzają się w przypadku bardzo dobrego poziomu sygnału, są jednak mało odporne na sygnały odbite i zakłócenia sygnału
- jeśli występują problemy z odbiciami, generalną zasadą jest stosowanie anten typu Yagi, jest zasada, że im więcej elementów tym antena jest bardziej kierunkowa i nie odbiera sygnałów odbitych ani zakłócających.
Aktualności
UWAGA! Firmy instalatorskie RTV-SAT i klienci indywidualni
Prezentowany poniżej sprzęt można nabyć w oddziale firmy DIPOL w Warszawie, al. Prymasa Tysiąclecia 76G, od poniedziałku do piątku, w godzinach 9-17.

Aby prawidłowo dobrać antenę do miejsca, w którym ma być ona zainstalowana, konieczne jest posiadanie miernika poziomu sygnału. Przykładem może być model TM-3000. Posiadając takie urządzenie instalator nie działa po omacku. Może zmierzyć poziom sygnału na antenie dla różnych częstotliwości i tak dobrać jej położenie i wysokość aby odbiór był najlepszy dla największej ilości programów. Proszę zwrócić uwagę że różnice w mocy nadawania są 40-krotne. Dlatego nie w każdej lokalizacji odbiór wszystkich nadawanych programów będzie możliwy. Program TVP1 nadawany będzie na kanale 11 w paśmie VHF, a program TVP2 na kanale 27 w pasmie UHF. Moc obu tych sygnałów wskazuje na możliwość łatwego przesterowania tych sygnałów w instalacji i interferencji ich harmonicznych na innych odbieranych kanałach.
Konieczność skorygowania poziomu sygnału wystąpi także w instalacjach multiswitchowych z aktywnym torem telewizji naziemnej. W tego rodzaju instalacjach zbyt wysoki poziom sygnału telewizyjnego może uniemożliwić także korzystanie z sygnałów satelitarnych, które zostaną przesterowane. Symbolowa stopa błędów dla sygnałów satelitarnych przekroczy wówczas wartości dopuszczane i odbiór stanie się niemożliwy. Będzie to miało miejsce przede wszystkich dla kanałów satelitarnych, które mają niski odstęp sygnału od szumu. Możliwe więc będzie znikanie niektórych programów satelitarnych.
Więcej o instalacjach multiswitchowych w artykule: Profesjonalne instalacje multiswitchowe.
W artykule O pomiarach sygnału antenowego szerzej przeanalizowano powyższe zagadnienia.
Miernik poziomu sygnału TM-3000 raster D/K
Miernik sygnału satelitarnego BER + identyfikacja Horizon HDSM USB PLUS
Miernik poziomu sygnału naziemnego TM-3000
R10502
Miernik sygnału satelitarnego HORIZON BER + identyfikacja HDSM V2
R10811
Należy się spodziewać, że wiele anten znajduje się w na tyle złym stanie, że konieczna będzie ich wymiana. W wielu wypadkach modernizacja instalacji będzie zapewne generalna wraz z wymianą kabla i elementów mocujących antenę bądź maszt do komina lub elewacji. Firma DIPOL z siedzibą w Warszawie przy al. Prymasa Tysiąclecia 76G jest przygotowana na zwiększony popyt. Można tam uzyskać poradę i zakupić stosowny sprzęt codziennie, od poniedziałku do piątku, w godzinach 9 - 17. Ponieważ, jak pokazuje ten artykuł, problemów ze zmianami w instalacji antenowej może być sporo, gorąco polecamy skorzystanie z usług firm specjalistycznych.
W firmie DIPOL można uzyskać poradę. Można także samodzielnie podnieść swoją wiedzę studiując artykuły zamieszczone w Bibliotece DIPOL w dziale Anteny lub TV, TV-SAT - We własnym domu, jednakże zakup sprzętu dobywa się na ryzyko klienta, i w przypadku złego doboru nie podlega on zwrotowi.
Tym bardziej, w przypadku problemów z właściwym odbiorem sygnału tv, zalecamy skorzystanie z fachowości firm instalatorskich.
Zmiana miejsca nadawania z jednej strony może być niezauważalna dla użytkownika telewizora, z drugiej strony może wymusić generalny remont lub nawet budowę nowej instalacji antenowej. Poniżej przedstawiamy analizę możliwych przypadków.
W przypadku, jaki ma mieć miejsce w Warszawie w lipcu 2008 roku wchodzą w grę nie tylko: zmiana lokalizacji nadajnika, zmiany częstotliwości nadawania poszczególnych programów, ale też znaczne zwiększenie mocy nadawania.
Będzie to na pewno stanowić powód do radości części użytkowników telewizji, którzy do tej pory byli zmuszeni używać w swoich instalacjach antenowych różnych wzmacniaczy, a i tak jakość uzyskiwanego obrazu w telewizorach pozostawiała wiele do życzenia. Teraz sygnał będzie miał znacznie większą moc, w związku z czym będzie jednak konieczne, w lokalizacjach bliskich nowego nadajnika, przeregulowanie wzmacniaczy lub ich całkowity demontaż.
Dobór anten telewizji naziemnej to artykuł który w sposób wyczerpujący omawia czynniki mające wpływ na dobór anten. Oto spis zagadnień poruszanych w tym artykule:
  • I. Odległość od nadajnika / nadajników
  • II. Ilość nadajników, oraz pasma ich pracy
  • III. Odległość kątowa pomiędzy nadajnikami
  • IV. Moc nadawania danego kanału
  • V. Kierunkowość anteny nadajnika
  • VI. Polaryzacja
  • VII. Przeszkody na drodze antena nadajnika-antena odbiorcza
  • VIII. Rodzaj instalacji, do której dobieramy antenę
  • IX. Wpływ nadajników zakłócających
Z wyszczególnionych dziewięciu kryteriów doboru anten jedynie pkt II i III można pominąć, ponieważ praktycznie wszystkie instalacje antenowe w rejonie Warszawy budowane są w oparciu o miejscowy nadajnik. W dalszych rejonach oczywiście i te kryteria trzeba wziąć pod uwagę.
Możliwe przypadki zmian w instalacjach antenowych:
  • 1. Kierunek na stary nadajnik na PKiN pokrywa się z kierunkiem na nowy obiekt nadawczy w Łazach. Nowa lokalizacja odległa jest od poprzedniej o niecałe 20 km. Jeżeli odległość anteny od nadajnika wynosiła przynajmniej drugie tyle i obie lokalizacje są w jednym kierunku względem anteny odbiorczej to jest duża szansa że nie będą konieczne żadne zmiany. Dotyczy to przede wszystkim mieszkańców północnowschodnich dzielnic Warszawy i miejscowości położonych w tym kierunku oraz wszystkich tych, którzy mieszkają na południe od stolicy w odległości przynajmniej 5 km od nowego nadajnika. Wzrost mocy nowego nadajnika na pewno wpłynie na zwiększenie zasięgu w tym kierunku i lokalizacje z dotychczas bardzo słabym sygnałem lub bez niego znajdą się w zasięgu nowego nadajnika.
  • 2. Kierunek starego i nowego nadajnika tworzą kąt zbliżony do prostego. Dotyczy to wschodnich i zachodnich obszarów stolicy. Jeżeli odległość do nowego nadajnika od odległości do starego nadajnika jest od 20 do 50% większa, wystarczy obrócić anteny na nowy kierunek. Jeżeli odległość do nowego nadajnika wynosi do 10 km i jest mniejsza lub równa odległości do PKiN, konieczne będzie stłumienie sygnału poprzez zmniejszenie wzmocnienia wzmacniacza lub jego eliminację.
  • 3.To samo tyczy się lokalizacji położonych między nadajnikami. Powinien pomóc obrót anten o 180 stopni i zmniejszenie poziomu sygnału.
  • 4. W najtrudniejszej sytuacji znaleźli się odbiorcy z lokalizacji ścisłego centrum stolicy, którzy z powodu bardzo dobrego sygnału nie posiadali instalacji antenowej. Zmuszeni są oni do jej wykonania lub skorzystania z nadajnika DVB-T umiejscowionego nadal na PKiN. Należy do nich dołączyć grupę odbiorców, którym widok na nowy nadajnik przesłaniają wysokościowce. Mogą one skutecznie uniemożliwić prawidłowy odbiór sygnału analogowego z nowego nadajnika.
  • 5. Zmiana kanałów nadawania wymusza także ingerencję w systemy odbioru zbiorowego, gdzie zastosowano przemienniki. Aby zachować dotychczasowy układ programów w sieci zbiorowej konieczne będzie przestrojenie kanału wejściowego 33 na 35, a 35 na 44 i na nowo wyrównać poziomy poszczególnych kanałów.
  • Więcej na temat instalacji zbiorowych znajduje się w artykułach w Bibliotece DIPOL.
Sprzęt polecany przez firmę DIPOL
Ten artykuł jest pisany na tydzień przed opisywaną zmianą nadajnika, dlatego wszelka prezentowana tutaj wiedza pochodzi z doświadczeń z innych przypadków, jak i wyliczeń teoretycznych. Podane niżej anteny posiadają wyszczególnione w kartach katalogowych parametry. W przypadku lokalizacji instalacji w odległości do 20 km w terenie niezabudowanym dobór anteny nie powinien nastręczać trudności. Jednakże w terenie zabudowanym, gdzie może być konieczny odbiór sygnału pośredniego (z odbicia) lub eliminacja odbić poprzez stosowanie symfazowego układu anten, należy skorzystać z pomocy fachowca.
Anteny
W prostych przypadkach, gdzie możliwy będzie odbiór za pomocą jednej anteny, poleca się dla małych domowych instalacji anteny telewizyjne szerokopasmowe. Wśród nich na pierwszym miejscu należy wyróżnić:
  • A2610 26-elementowy zestaw antenowy Dipol 26/6-12/21-69 Digital
  • A4015 antenę logarytmiczno - periodyczną LOG 2-65
  • popularną antenę siatkową w wersji bez wzmacniacza ASP-8 A0028, ze wzmacniaczem LNA-169 24 dB A0029 lub z najmocniejszym LNA-177 30 dB A0024.
W sytuacjach trudniejszych, wymagających:
  • znacznego ograniczenia odbić sygnału,
  • wprowadzenia sygnału z wielu anten ze względu na wstępne wyrównanie poziomów sygnału,
  • odbioru z różnych kierunków, np. sygnałów odbitych
konieczne jest zbudowanie systemu dwóch lub więcej anten.
Z anten do odbioru kanału 11, czyli do odbioru programu TVP1 polecamy:
  • A0710 antenę 7-elementową Dipol 7/6-12,
  • A1116 antenę 11-elementową Dipol 11/6-12,
  • A8675 antenę profesjonalną VHF ATV12/11-12.
Do odbioru pozostałych programów (TV2, TV3, TV4, TVN, Polsat, TV Puls) w paśmie UHF na kanałach 27, 35, 41, 44, 51, 58 polecamy następujące anteny:
  • A1910 antenę 19-elementową Dipol 19/21-60,
  • A2680 antenę Dipol 44/21-69 Tri Digital,
  • A3380 antenę Dipol 94/21-69 Vena,
  • A3385 antenę Polaris 60/21-60,
  • A3710 antenę ATX-91.
Antena A1910 jest podstawową anteną w zakresie UHF, która zapewnia poprawny odbiór w większości przypadków, gdy odległość od nadajnika nie przekracza 20 km.
Dla instalacji profesjonalnych, gdzie wymagane jest dzielenie pasma ze względu na poziom sygnału na poszczególnych kanałach, należy polecić anteny profesjonalne, pasmowe serii ATV. Są one dobierane w zależności od warunków lokalnych miejsca instalacji.
Zwrotnice i wzmacniacze
Zwrotnice. W przypadku montażu więcej niż jednej anteny w instalacji indywidualnej konieczne jest zastosowanie zwrotnic lub wzmacniaczy wielowejściowych.
Zwrotnice należy dobrać w zależności od zakresu kanałów na których mają pracować poszczególne anteny.
Podstawowym modelem jest zwrotnica dwuwejściowa ZA 1-12/21-60 C0010 lub C0364 ZA 6 1-12/21-69.
Wzmacniacze. Najczęściej spotykanymi są wzmacniacze bez regulacji (serii LNA B4007, B4008, B4009) stosowane w antenach siatkowych. Brak regulacji uniemożliwia dobranie wzmocnienia do poziomu odbieranego sygnału i wielkości instalacji. Można jedynie zamieniać modele.

Firma DIPOL poleca wzmacniacze:
- Do małych instalacji do 12 gniazd:
  • R82010 Wzmacniacz HS-013 Terra - zasilający przedwzmacniacz typu LNA,
  • R82020 Wzmacniacz HS-013A Terra,
  • R90461 Wzmacniacz CA-215 Alcad -zasilający przedwzmacniacz typu LNA,
  • R90450 Wzmacniacz AI-200 Alcad,
- Do instalacji średnich 10-30 gniazd:
  • R821201 Wzmacniacz wielowejściowy MA-025 Terra,
  • R821101 Wzmacniacz wielowejściowy MA-024 Terra,
  • R904039 Wzmacniacz CA-312 szerokopasmowy Alcad,
  • B11583 Wzmacniacz AWS-1030 SilverLine AMS,
  • B1163 Wzmacniacz AWS-34 AMS.
Pełny asortyment wzmacniaczy można znaleźć w e-Sklepie DIPOL.
Przewody
Zdecydowanie do wykonywania instalacji antenowych zarówno naziemnych jak i satelitarnych poleca się przewód E1015 TRISET-113 1,13/4,8/6,8, zaś w dużych instalacjach do ciągów magistralnych E1025 TRISET-11 PE +żel 1,65/7,2/10. Wszędzie tam, gdzie wymagane są kable bezhalogenowe (budynki użyteczności publicznej) poleca się przewód E1019 TRISET-113 HF 1,13/4,8/6,8.
Pełny asortyment kabli koncentrycznych można znaleźć w e-Sklepie DIPOL.
Maszty i mocowania
Instalacje anten zaleca się przeprowadzić z wykorzystaniem masztów antenowych i obejm kominowych lub murowych. Anteny siatkowe na elewacji można powiesić wykorzystując uchwyt E8686 UML 40L30x60.